100 ngôn ngữ của trẻ thơ: Mỗi cách biểu đạt đều đáng trân trọng
Khi con kể một câu chuyện bằng màu sắc, vận động hay âm nhạc, con đang học theo cách rất riêng.
01. “Một trăm ngôn ngữ” là hình ảnh của tiềm năng
Trong hướng tiếp cận Reggio Emilia®, “một trăm ngôn ngữ” không phải danh sách gồm đúng một trăm kỹ năng. Đây là hình ảnh ẩn dụ cho nhiều cách trẻ quan sát, suy nghĩ, tưởng tượng, đặt câu hỏi và biểu đạt điều mình hiểu về thế giới.
Lời nói, nét vẽ, âm nhạc, cử chỉ, vận động, trò chơi hay cách trẻ sắp xếp vật liệu đều có thể trở thành một phần của quá trình khám phá. Những cách biểu đạt ấy thường bổ sung cho nhau, giúp ý tưởng của trẻ được nhìn nhận từ nhiều góc độ.
02. Lắng nghe cả những điều trẻ chưa nói thành lời
Một em bé có thể chưa giải thích trọn vẹn điều mình nghĩ, nhưng lựa chọn màu sắc, cách thử lại hoặc câu hỏi bất chợt có thể cho người lớn biết con đang quan tâm đến điều gì. Quan sát những dấu hiệu nhỏ ấy giúp giáo viên hiểu thêm quá trình suy nghĩ của trẻ.
Thay vì vội đưa ra đáp án hay làm thay, người lớn có thể đặt câu hỏi mở, dành thời gian lắng nghe và ghi nhận cách trẻ tự tìm hướng giải quyết. Nhờ vậy, trải nghiệm học tập có thể tiếp tục từ chính ý tưởng của con.
03. Ba mẹ có thể đồng hành từ những điều gần gũi
Khi con đưa một bức vẽ hoặc món đồ vừa làm cho ba mẹ xem, hãy thử hỏi: “Con muốn kể gì về điều này?” hoặc “Con đã chọn cách đó như thế nào?”. Một câu hỏi nhẹ nhàng thường mở ra cuộc trò chuyện tốt hơn lời khen chê vội vàng.
Ba mẹ cũng có thể chuẩn bị giấy, bút màu, khối xếp hình hoặc vật liệu an toàn để con tự thử nghiệm. Không cần hướng đến một sản phẩm giống mẫu; điều đáng trân trọng là cơ hội để con nghĩ, thử và diễn đạt theo cách của mình.
